Web sitemize hoşgeldiniz, 24 Mayıs 2017

Yıldız Çiçeği

Guzmania-Linguata-Minor

Yıldız Çiçeği 

(Guzmanya)

guzmania-lingulata

guzmania lingulata

Latince Adı: Guzmania lingulata
İngilizce Adı: Scarlet Star
Familyası: Bromeliaceae
Cins: Guzmania 
Anavatanı: Batı Hindistan, Bolivya, Brezilya, Ekvador
Tanımı: Yaprakları koyu yeşil, boyuna kırmızı çizgili, alt yüzü kırmızı-mor; brakteleri kırmızı, çiçekleri beyaz bitkilerdir.

 

Çok gösterişli ve egzotik bir güzelliğe sahip olması, çiçeğiyle birlikte uzun zaman bozulmadan durması guzmanyaları (saksıda hediyelik olarak) en önemli süs bitkileri yapmaktadır. Bromeliaceae familyasının Guzmania cinsine bağlı 120 den fazla türü vardır. Bunlardan bazıları ve yeni türetilen hibritleri süs bitkileri sektöründe kullanılır. Krasula metabolizmasına sahip ve succulent özelliklidirler. Anavatanı Kuzey Amerika kıtasının güney kesimlerindeki dağlar ve Güney Amerika kıtasının kuzey ve batı dağlık kesimleridir. Guzmanyalar tropikal ve subtropikal bölgelerde dağların yükseklerinde sis ormanlarında, ağaçlar üzerinde epifit tarzında yaşarlar. Bazı türleri toprak uyumludur.

Guzmanya Türleri (diğer ve hibrit)

Guzmania120’yi aşkın tür arasında en çok G. lingulata ve G. sanguinea süs bitkisi sektöründe kullanılır. En tanınmışı Guzmania lingulata (scarlet star) türüdür. İkinci sırada yaprakları da renkli olabilen Guzmania sanguinea türü gelir. Ve bunlardan pekçok hibritler, kültivarlar türetilmiştir. Guzmania cinsinin G.lingulata’dan başka süs bitkileri yetiştiriciliğinde önemli olan türleri G. minor, G. monostachya, G. musaica, G. sanguinea ve G. zahnii’dir.

İsmi Nereden Gelir?

Guzmania ismi İspanyol eczacı ve doğa bilimcisi Anastasio Guzman ile ilgilidir. 1807′de Ekvador’da bir gezide öldükten birkaç ay sonra meslektaşları bu türlere ona ithafen Guzmania adını vermişler.

Yetişme İstekleri

Guzmania_1Sıcaklık: Gelişme ve çiçeklenme döneminde 18-20 derece kışın 15 derece sıcaklığa gereksinim gösterir.

Orantılı Nem: Yüksek orantılı nem (% 75- 80) ister.

Işık: Yarı gölge veya hafif güneşli yerleri sever. Doğrudan güneş ışığından korunmalıdır.

Saksı Harcı: Hacim olarak eşit miktarlarda osmunda lifi, yaprak çürüntüsü ve kaba kumun karışımıyla elde edilir.

Üretim Tekniği: Üretimi ayırma veya tohum ile yapılır. Ayırma ile üretimde, birçok yapraklar oluşturarak ana bitkinin formunu almış köklü yan sürgünler, Nisan ayında keskin bir bıçakla ana bitkiden ayrılırlar. Yavru bitkilerin yara yerlerine herhangi bir çürümeyi önlemek için odun kömürü tozu serpilir. Ayırma yöntemiyle çoğaltma fazla miktarda üretime olanak vermediğinden, çok miktarda bitki istenildiğinde tohum ile üretim zorunludur.

Bakım Önlemleri

Guzmania_2Satın aldığınız guzmanyanın saksısını toprağını kesinlikle değiştirmeyeceksiniz. Guzmanya normal bitkiler gibi değildir. Çiçek açtığı zaman ölüm süreci başlar. Tam bu sırada dipten hızla yeni fideler üretmeye koyulur. Bütün hayati birikimini onlara aktarmaya başlar. Eğer bulunduğu odada şartlar aşağıda anlattıldığı gibi değilse yeni fide üretemeyecektir (üretse de onlar büyüyemeyecek ve zamanla analarıyla beraber öleceklerdir).

Ev Ortamında Hangi Şartları İsterler?

Guzmania_3Sis ormanı bitkisi olduklarından dolayı Afrika menekşesi ile kıyaslayabilirsiniz. Yani onun çok sağlıklı gelişebildiği yerlerde Guzmanyalar da sağlıklı gelişir diyebiliriz. Fakat Guzmanyalar gece karanlık saatler boyunca biraz serin ve çok havadar ortam ister. Tıpkı orkideler gibi. O halde, evinizde afrika menekşesi ve orkide (ikisi de aynı odada) gayet sağlıklı gelişim gösteriyorsa guzmanyalar da aynı odaya kesin uyum sağlayacaklardır. En çok hava nemliliği üzerinde dururlar ama orkide ve guzmanyalar için gece karanlık saatlerde ortamın çok havadar olması gerektiğini kimse söylemez.

Güneş ve Nem İhtiyacı, Geceleri Hava İsteği

Guzmania_lingulataKış boyunca direkt güneş. Nisan – kasım arasında filtrelenmiş güneş olması lazım. Yani güneş tül ardından yapraklara ulaşıp hafifçe ısıtabilmeli. Çok fazla ısıtmamalı. Güneş hiç ısıtmazsa iyi değil. Gece ortam havadar olmalı. Guzmanyaların sağlıklı fotosentez yapabilmeleri (dolayısıyla gelişime ve yaşama devam edebilmeleri) bu iki şarta bağlıdır.

Hava nemliliğine olan ihtiyacı abartıldığı kadar değildir. Her evin kendi hava nemliliği yeterli. Ancak, sık sık açık pencere karışısında havalandırılması şart olduğundan dolayı havası çok kuru illerimizde yaz boyunca gerektiği gibi nemlendirme yapmalısınız.

Sulama ve Besleme

Guzmania_lingulata-2Toprak ıslaklığını yitirince hemen sulamayın. Toprağın nemliliğinin hafifçe azalmasını bekleyin ve ondan sonra sulayın.

Sulamadan daha önemlisi yaprak aralarına su doldurmaktır. Çiçek kısmına değil, yaprak aralarına su doldurun. Bu işi sadece ısı gelişimine yeterli olduğu zamanlarda yapmalısınız. Suyu birkaç günde bir değiştirin. Su mutlaka oda ısısında veya bir iki derece daha ılıkça olmalıdır.

Ayda bir defa suya karıştırılan besinlerden (toprağı sulamada) verin. Yaprak aralarına besinli su vermeyi ise ayda bir veya iki defa yapın. Bunda besini suya 4 misli daha az katın. 24 saatten fazla bekletmeyip boşaltın ve temiz su doldurun.

Yapraklara sabah çok erken saatlerde su fısfıslayın.  Besinli su fısfıslama ise, ortamın esintili olması şartıyla karanlık saatlerde haftada bir-iki defa gibi yapılabilir. Bunun büyük faydası olur.

Sıcaklık İsteği

Guzmania_lingulataGelişimine devam edebilmesi 10C dereceden daha yüksek sıcaklık gerekiyor. Gün boyu sıcaklık, çoğunluk saatlerde 12C derecenin üstünde olmalı. Gece ısısı 9C dereceden aşağı düşmemeli. İdeal ölçüler gece 16C ile gündüz 28C dereceler aralığıdır. Gece ısısı 20C dereceden ne kadar yüksek olursa gelişiminin durma ihtimali o kadar kuvvetlidir. Isı derecelerinde dikkat edilmesi gereken en önemli şey şudur: Fazla serinde ıslaklık ya da kök ortamında havasız yoğun nem guzmanyaları çürütücü hastalıklara yol açar.

Kışın oda bir hayli soğuk oluyorsa sulama sıklığını daha seyrek tutun. Su fısfıslama yapmayın. Odayı sık sık havalandırmalısınız. Güneş de hayati önem taşır soğuk odalarda. Yoksa guzmanyalarınızı mantar hastalıkları öldürür. Yaprak aralarına hafif ılık su doldurarak susuz kalmalarının önüne geçebilirsiniz ama suyu birkaç saat sonra boşaltın. Soğukta suyu fazla bekletmeye gerek yok.

Toprak ve Saksı

Guzmania_lingulata-4Guzmanyaları büyüklüklerine göre yarım litrelik küçük saksılara, saksı hacminin 2/3si kadar toprak doldurarak dikebilirsiniz. Toprağın niteliği önemlidir. Saksı küçük olması gerekiyor çünkü guzmanya kökleri pek gelişmez. Gereğinden büyük saksılarda köklerin havasız kalması ve çürümesi riski çok fazla. Bir diğer incelik de bitki büyüyüp ağırlaşacağından dolayı saksısının da ağır olması gerekliliği. Küçük ebatlarda ağır çömlek saksı günümüzde bulunmuyor. Ağırlık saksının dibine ağır çakıllar koyarak ve toprak karışımında ponza taşı ve kuvars kumu kullanarak sağlanabilir. Bu iki madde ayrıca toprağın havadar, süzek ve çürümeleri önleyici olması açısından şart zaten.

İdeal Toprak Karışımı

3 ölçü eleyip ince tozundan arındırdığınız lifli poşet toprak + 1 ölçü orkide çam kabukları + 1 ölçü ponza taşı + 1 ölçü kuvars kumu. Bütün bunları birbirleriyle güzelce karıştırın.

Saksının dibine ağır çakılları yerleştirin. Çakılların ara boşluklarını kuvars kumuyla tamamlayın. Sonra saksıyı karışımla doldurun ve guzmanya fidenizi dikin. Dip ağırlığı sayesinde fideler büyüdüğünde saksı kolayca devrilmez.

Çiçek Açmaları

Bir yaşına veya iki yaşına geldiklerinde çiçek açarlar. Bir yıl daha gecikebilir. Bir yaşına geldiklerinden itibaren direkt güneşe daha fazla alıştırın. Yukarda bunun ölçülerini yazmıştım. Guzmanyaları direkt güneşten fazla korumak bir çiçek açtıklarında (çiçeklerin daha uzun süre dayanabilmesi için), bir de fidelerin yeni saksılara ekildiği ilk yılda önemlidir.

Çiçeği Bozulunca

Guzmanyanın çiçeği bozulunca dipten kesip atın. Artık kendi varlığı yeni fidelere dönüşecektir. Bakımına ciddiyetle devam edin.

Hastalık ve Zararlıları

yıldız-çiçeğiÇeşitli bitki bitleri musallat olabilir. Hiç bit görmeseniz bile haftada bir yaprakları ıslak bezle silerek ya da duş altında yıkıyarak daima tertemiz tutmalısınız. Hem yaprak temizliği gelişimi için önemlidir.

Kökten başlayan çürümeler ya da çiçek sapı çürümeleri yanlış bakım ve gereksiz sulamalar sonucudur. Çiçek sapı zaten çiçek solunca dipten kesilir. Vakitsiz çürümesi kötü ama pek tehlikesi yok. Yeter ki çürüme dibe doğru ilerlemesin. Yerinin havadar olması, esintiler alabilmesi guzmanyaların gelişimi ve sağlıklı kalabilmeleri için şart. Bunlara dikkat edin.

Önemli zararlıları Sümüklü Böcekler ve Kabuklu Bitlerdir.

Sümüklü böcekler: Yumuşak ve çıplak vücutlu olup, renkleri esmer, kiremit veya grimsi renkte olabilirler. Süs bitkisinin yaprak ve sürgünlerini kemirerek zararlı olurlar. Mücadelesi, öncelikle sümüklü böcekler toplanıp yok edilmeli veya Metaldehyde etkili hazır zehirli yemlerden birisi akşamüzeri salyangoz ve sümüklü böceklerin geçebileceği yerlere yığınlar halinde konmalıdır.

Kabuklu bitler: koşnil adı da verilmektedir. Vücutları çıplak ya da mumsu bir tabaka ile kaplı olabilmektedir. Oldukça kalın kabuklu veya örtülü olabilir.Renkleri sarımsı, kahverengi, beyaz, gri, donuk kırmızı ve siyah olabilir. İnce uzun hortumuyla bitkinin yaprak ve saplarını sokarak bitki öz suyunu emerek beslenir. Salgıladıkları tatlı madde sayesinde fumajin mantarlarının çoğalmasına neden olur. Yapraklar sararır, kurur ve dökülür. Mücadelesi, Azinphos-methyl 25, W.P.(Su ile karışabilen toz halinde), 10/1 doz 20 g preparat Methidathion 40, E.C. (Sıvı görünümünde, genellikle % 20-50 arasında etkili madde içeren), 10/1 dozda 7.5 cc preparat, Chlorprifos-ethyl 48, E.C. (Sıvı görünümünde, genellikle % 20-50 arasında etkili madde içeren), 10/1 dozda 10 cc preparat, Ethion 48, E.C. (Sıvı görünümünde, genellikle % 20-50 arasında etkili madde içeren), 10/1 dozda 15 cc preparat, şeklinde etkili olan ilaçların uygulaması yapılmalıdır.

Fidelerin Ayrılıp Dikilmesi

yıldız-çiçeği

yıldız çiçeği

Yavruları ana guzmanyadan kesip saksılara dikme zamanı çok önemlidir. Gece ısısı 20 C derecenin yukarılarında durdukça gelişmeleri pek mümkün değil. O süreçte dinlenmeye geçerler. En iyi zaman ilkbahar ortalarıdır. İkinci en iyi zaman yaz sonu.

Dipte oluşan yavruları ayırmakta acele etmeyin. Anaya bağlı olarak daha hızlı büyürler. Ayırmak için anasının yarısı büyüklüğe gelmeliler. Kaç yavru varsa bekleyin büyüdükleri kadar büyüsünler. Benim tavsiyem ilkbahardan ilkbahara ayırmak. Çok sıcak ya da çok soğuk zamanlarda hayatta kalabilmeleri zor olur. İlkbaharda, gece ısısı 10C derecenin altına düşmediği günlerin başlaması tam zamanıdır. Fideleri diktikten sonra gece boyu açık pencereden dışardan esinti almalılar. Bu çok iyi olur. Hayata tutunup gelişim göstermeleri garantidir.

Anadan ayırma zamanı geldiğinde saksıdan sökün. Temiz bir bıçakla anaya bağlı oldukları yerlerinden kesin. Yavrularından ayrılmış ana guzmanyanın yaprakları sağlıklı ve gücü yerinde gibi görünüyorsa atmayın kendi saksısına aynı toprağıyla tekrar dikin. Yeni yavrular verme ihtimali var. Olmazsa sonra söküp atarsınız.

Ayrılan Fidelerde Kesik Yerlerin Tedavisi

Şeffaf ve kapaklı sebze saklama kutusunun dibine iki kat kâğıt havlu yayın. Su fısfıslayarak hafifçe ıslatın. Kestiğiniz fideleri kutuya koyup kapağını kapatın. En az 24 saat, en fazla 48 saat direkt güneş almayan, aydınlık bir köşede bekletin. Bu sırada kesik yerler kurur ve diktiğinizde mikrop kapıp çürümelerinin önüne geçmiş olursunuz.

Etiketler:

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz