Web sitemize hoşgeldiniz, 24 Mayıs 2017

Gerbera çiçeği yetiştiriciliği

Her çiçeğin bir anlamı, ifade ettiği bir duygu vardır. Gerbera çiçeğinin anlamı için iyimserliğin çiçeğidir denilmekte. Renklerine göre gerbera çiçeğinin anlamları vardır:

Kırmızı gerbera çiçeğinin anlamı: sıcaklık ve dostluk anlamını ifade eder.
Beyaz gerbera çiçeğinin anlamı: saflık ve masumiyet anlamını ifade eder.
Pembe gerbera çiçeğinin anlamı: canlılık, yenilenmenin simgesidir. Sevgi ve arkadaşlık anlamını ifade eder.
Sarı gerbera çiçeğinin anlamı: duygu patlaması anlamını ifade eder.
Turuncu gerbera çiçeğinin anlamı: titizlik ve realizm anlamını ifade eder.
Fuşya gerbera çiçeğinin anlamı: asalet anlamını ifade eder.

Gerbera, kesme çiçekler içinde en kolay yetiştirilen çok yıllık otsu bir bitkidir. Papatyaya benzer. Sarı, kırmız, pembe, beyaz ve turuncu renkli çiçekleri vardır. Çiçekler tüylü uzun bir sap ucundadır. Gerbera çiçeği yalın, katmerli ve yarı katmerli formda olabilir. Gerbera üretimi dünya ülkelerinde sürekli gelişim göstermektedir. Ülkemizde de Akdeniz bölgesi ve Yalova ilimizde gerbera yetiştiriciliği yapılmaktadır.

gerbera çiçeği yetiştiriciliğ

Resim: gerbera çiçeği yetiştiriciliği

 

Saksıda Gerbera Yetiştiriciliği:

Bitki satış reyonlarında ufak saksılarda çiçekli şekillerde saksılarda yetiştirilen gerberalar gerçekten çok alımlıdır. Eğer böyle saksıda gerbera çiçeği aldıysanız hemen saksını büyütmenizi öneririm. Bunun için büyükçe (en az 10 lt) bir saksı ve hazır çiçek toprağı almalısınız.

Toprağın çok geçirgen olması gerekmekte bunun için bolca perlit veya iri kum vb. materyaller katıp toprağın geçirgenliği arttırılır. Geçirgen olmayan topraklarda kökler çürüyerek bitkiniz ölecektir.

Saksıya hazırladığınız topraktan doldurun ve gerbera bitkinizi toprağını dağıtmadan çıkarın ve saksının ortasına koyun. Yan boşluklarını toprakla doldurup dikme işlemini bitirin. Bolca sulayıp gölge bir yerde bir gün bekletin. Ardından gol güneş alan balkonunuzda gerbera bitkiniz için yer açın.

Gerberayı balkonda veya açık alanda güneşli ortamda yetiştirmelisiniz. Ev içersin de yetiştirmeye kalkmayın.

Gerbera susuzluğa dayanamaz bu yüzden sulamayı kesinlikle ihmal etmeyin.

Gerbera çiçeği

Saksıda Gerbera Çiçeği

 

Gerbera Çiçeği Yetiştiriciliği:

Anavatanı: Güney Afrika’nın doğusu (Transvaal) ile Asya’nın ılıman sıcak bölgeleri

Familya: Compositae

Tür: Gerbera jamesonii

Tipleri: 1. Spider – 2. Standard – 3. Midi – 4. Mini

Sıcaklık: Gündüz: 22-26 C Gece: 18-22 C

Nem: %60-85

Işık: 50.000-60.000 lüx

Gün uzunluğu: Bazı çeşitler nötr, bazı çeşitler kısa gün reaksiyonu gösterir.

Toprak: Derin, geçirgen, hafif, organik maddece zengin, taban suyu seviyesi yüksek olmayan ve tuzluluk sorunu görülmeyen pH’sı 5-7, EC değeri 0.5-2.0 mS/cm arasında olan topraklarda iyi gelişir. Taban suyu seviyesi 1 m’den daha yüksek olmamalıdır.

Gündüz maksimum sıcaklığın 26- 30 C, gece minimum sıcaklığın ise 15-16 C olması istenir. Gerbera çiçeği gece ve gündüz sıcaklıklarında meydana gelen ani sıcaklık değişimlerine karşı çok hassastır.

Işığın azaldığı kış aylarında gündüz sera içi sıcaklığı 14-18oC ile gece sıcaklığı 12oC düzeyine kadar inebilir.

Sera içi sıcaklık değerleri bu derecelerin altına düştüğünde sera içinde mutlaka ısıtma yapılmalıdır.

Toprak sıcaklığı optimum 18-20 C olmalıdır.

Gerbera çiçeği yetiştiriciliğinde bitkilerin dikiminden itibaren ilk 4 hafta için optimum gece sıcaklığı 20-21 C, daha sonraki 2-3 haftalık dönemde 18- 20 C ve bundan sonraki dönem için 15-16 C’dir. 22-23 C ise optimum gündüz sıcaklıklarının üst sınırıdır. İlk dönemde gece sıcaklıklarının daha yüksek tutulmasıyla kök gelişimi daha güçlü gerçekleşir.

Gerbera çiçeği ışık isteği nedir? Gerbera çeşitlerinin gün uzunluğuna tepkisi farklıdır. Bazı çeşitlerin gün uzunluğuna karşı nötr, diğer bazı çeşitlerin ise kısa gün reaksiyonu gösterdiği belirlenmiştir.

Bununla birlikte kısa gün koşulları (7-8 saat) ile 13oC gece sıcaklığında çok fazla sayıda sürgün tomurcuğu oluşturmaktadır.

Gerbera ışığı seven bir bitki olmasına rağmen, özellikle yaz aylarında 50.000-60.000 lüx’ten fazla ışık şiddeti sera içinde sıcaklığın aşırı derecede yükselmesine neden olur. Bu durum bitki gelişimini olumsuz etkiler.

Özellikle yaz aylarında sera içine doğrudan giren güneş ışığının %25- 70 oranında gölgeleme ile azaltılması gerekir.

Böylelikle bitkinin yaprak rengi, çiçek sapı uzunluğu, çiçek büyüklüğü ve rengi ile bitkinin genel görünümünde bir gelişme görülür.

Gerbera çiçeği nem ihtiyacı nedir? Sera içi nispi nem değerinin %60-85 arasında olması en idealdir.

Sera içi neminin çok yüksek olması (%90 ve üzerinde) durumunda özellikle kış aylarında Botrytis (Kurşuni Küf) ve Sclerotinia gibi mantari hastalıklar gelişir, aynı zamanda stomalar da kapanır.

Bu nedenle ya sera içinde üst havalandırmalar açılarak ya da ısıtma yapılarak sera içi neminin düşürülmesi gerekir.

gerbera çiçeği

Gerbera Çiçeği Yetiştirme Tekniği:

Günümüzde gerbera toprakta ve topraksız olmak üzere iki farklı şekilde yetiştirilmektedir.

Avrupa’da ve dünyada gerbera yetiştiriciliği yapılan diğer ülkelerde topraksız gerbera üretimi giderek yaygınlaşırken ülkemizde topraksız gerbera yetiştiriciliği yok denecek kadar azdır.

Dikim Sıklığı ve Dikim: Gerbera’lar Avrupa ülkelerinde genellikle 50-60 cm genişliğindeki yastıklara (yatak) 30-40 cm sıra arası ve 20-25 cm sıra üzeri mesafelerde, metrekareye 6-8 bitki gelecek şekilde dikilir.

TOPRAKTA GERBERA ÜRETİMİ:

Toprak İsteği:

Organik madde bakımından biraz zengin ve geçirgen topraklar idealdir. Bitkinin köklerinin iyi gelişme özelliği göstermesinden dolayı da derin topraklar tercih edilmelidir. Dikkat edilmesi gereken toprağın tuz oranıdır. Gerbera tuzlu toprakları sevmez. Bu yüzden tuz oranı yüksek olan topraklarda gelişimleri pek olmaz.

Ayrıca toprağın herhangi bir katmanında sert tabaka bulunmamalıdır. Eğer sert yapılı topraklarda yetiştiriciliği yapılmak istenirse, kökler daha fazla ilerleyip gelişemeyeceğinden çürümeye başlar ve bitkinin ölümüne neden olur. Bunu önlemek için bitki dikilmeden önce toprağın bakımını yapmalı, 40-50 cm derinlikte işleyip toprak gevşetilmelidir.

gerbera serasi

Toprakta Gerbera Üretimi:

Ülkemizde ise daha çok 60 cm genişlikteki yastıklara 25 cm sıra arası ve 20 cm sıra üzeri mesafelerde metrekareye 10 bitki gelecek şekilde dikim yapılmakta ve dekara 6500-7000 adet bitki dikilmektedir. Bir yastığa (yatağa) üçgen dikim sisteminde iki sıralı olarak dikim yapılır. Yastıklar arasında gerek kültürel işlemlerin kolaylığı gerekse hava sirkülasyonunun sağlanması bakımından genellikle 40-50 cm yollar bırakılır. Bitki yapraklarının zarar görmemesi ve kök bölgesine basılmaması açısından yollar oldukça derin (yastık seviyesinden 40-50 cm) olmalıdır.

Tek yıllık yetiştiricilikte, dikim ürün alınacak zamana göre ayarlanır. Sonbahar ve kış verimi için dikim genellikle mayıs-haziran ayında yapılır. Antalya koşullarında ise dikim genellikle mayıs ayının sonunda veya haziran ayının başında yapılmaktadır. İlkbahar ve yaz verimi için ise ağustos ayında dikim yapılır.

Çok yıllık yetiştiricilikte ise dikim şubat-mart ayların da yapılmaktadır, fakat ülkemizde en fazla iki yıllık gerbera yetiştiriciliği yapılmaktadır. Dikim kök ve kök boğazı hastalıkları riski nedeniyle yüzlek yapılmalıdır.

Gerbera Sulama: Toprak dikimden sonra sürekli nemli tutulmalı ancak ıslak olmamalıdır. Su ihtiyacı toprağın yapısı, mevsim, sera içindeki buharlaşma, ışık şiddeti ve sıcaklığa bağlı olarak değişir. Sulama damla sulama, gübreleme ise fertigasyon (su ile gübrenin birlikte verilmesi) şeklinde yapılır.

Taban Suyu Düzeyi: Gerbera yetiştiriciliğinde topraktaki su düzeyi çok önemlidir. Su seviyesinin toprak yüzeyinden birkaç metre aşağıda olması Gerbera yetiştiriciliği için zararlı değildir. Ancak su düzeyinin sabit olmayıp değişmesi, kök çürüklüğü ve mantari hastalıkların ortaya çıkmasına neden olabilir. Böyle durumlarda toprak yüzeyinden 70-100 cm derinliğinde bir drenaj sistemi kurulması gerekir.

Toprak Sterilizastonu: Yetiştiricilikteki en önemli noktalardan birisi de toprak sterilizasyonudur. Gerbera’da mantari ve fungal hastalıklar yetiştiriciliği sınırlayan sorunların başında gelir. Bu nedenle yetiştiriciliğe başlamadan önce mutlaka toprak sterilizasyonu yapılmalıdır. Toprak sterilizasyonu buharla ya da kimyasal maddeler kullanılarak yapılabilir.

Buharla sterilizasyon en ideal sistem olup insan sağlığına zararlı değildir. Ancak özel ekipman gerektirir ve oldukça pahalı bir yöntemdir. Kimyasal maddelerle sterilizasyonda ise Dazomet, Chloropicrin, 1,3 Dichlorpropen gibi toprak fumigantları kullanılabilir. Sterilizasyondan sonra toprak 10-15 gün havalandırılmalı ve dikimden önce de bolca sulanmalıdır.

Toprak Isıtma: Gerbera yetiştiriliciliğinde toprak ısıtması dış ortam ısıtmasından daha önemlidir. Kış aylarında verim ve kaliteyi arttırır.

Toprak Isıtmanın Yararları: 1.Yüksek kış verimi ve ilkbahar verimi  2.Isıtma ile topraktaki nem fazlalığı önleneceğinden mantari ve fungal hastalıkların önüne geçilmiş olur. 3.Genç bitkiler çok daha çabuk köklenip hızlı gelişme olanağı bulurlar. Toprak ısıtma boruları yerleştirilirken iki boru arasındaki uzaklık 70-80 cm olmalıdır. Borular içinden geçen suyun sıcaklığı 40 oC ‘yi geçmemelidir. Gerbera yetiştiriciliğinde optimal toprak sıcaklığı 18-20 oC olmalı ve bu sıcaklık 10-15 cm derinliğine kadar inebilmelidir.

Kış aylarında en düşük sıcaklık 10 oC olmalıdır. Bunun altındaki sıcaklıklar da bitki zarar görür. Sıcaklık ve ışık arasında dengesizlik olursa zayıf ve ince saplı çiçekler oluşur.

Gerbera Gübreleme: Gübreleme mutlaka yaprak ve toprak analiz sonuçlarına göre yapılmalıdır. Dikimden önce temel gübre olarak dekara 4-6 ton yanmış çiftlik gübresi verilebileceği gibi dekara 50-60 kg’da DAP veya TSP verilebilir. İki yıllık gerbera yetiştiriciliğinde gerbera’nın bir yılda topraktan kaldırdığı besin elementi miktarları aşağıda verilmiştir:

  • N= 3.8-4 gr/bitki/yıl
  • P2O5= 0.95-1.1 gr/bitki/yıl
  • K2O= 6.1-6.4 gr/bitki/yıl
  • CaO= 2.2-2.4 gr/bitki/yıl
  • MgO= 0.65-0.90 gr/bitki/yıl

Gübrelemede N: P2O5 : K2O oranının 1:0.25:1.60 olmasına dikkat edilmelidir.

Gerbera yetiştiriciliğinde başta Demir, Mangan ve Çinko gibi mikro besin elementlerinin noksanlığı da görülebilir. Bu nedenle gübreleme de bu elementlere önem verilmelidir.

Yaprak Seyreltme: Gelişmenin hızlı olduğu dönemde bitkilerin yan ve orta kısımlarındaki fazla sayıdaki yaşlı yapraklar el ile koparılarak alınır. Yaprak seyreltme ile özellikle bitkinin taç kısmının açılması sağlanır bu da çiçek kalitesine olumlu etki yapar.

HASAT VE VERİM

Gerbera çiçeklerinin hasat zamanı, ortada 2-3 erkek organın olgunlaştığı devredir. Daha erken kesimlerde çiçeğin vazo ömrü kısalır. Hasat olgunluğuna gelen çiçekler, çiçek sapının bitkiye bağlı olduğu noktadan hafifçe yana doğru çevrilerek koparılır. Gerbera hasadında makas kullanılmaz. Toplanan çiçekler boylanır, renklerine göre ayrılır ve delikli özel kutulara dizilerek serin bir yerde sapları 5-6 cm kadar su içine gelecek şekilde, asılarak 2 saat su çektirilir.

Gerbera çiçekleri kalitelerine göre 3 kısımda toplanabilirler;

  • 1.kalite: Sap uzunluğu 50 cm, düz kuvvetli sap, çiçek çapı büyük (12 cm), çiçekler hatasız.
  • 2.kalite: Sap uzunluğu 35 cm veya daha uzun.
  • 3.kalite: Sap uzunluğu 20 cm veya daha uzun.
gerbera buketi

gerbera buketi

TASNİF

Vazo ömrünün uzun sürmesi için hasadın zamanında yapılması gerekir. Hasat edilen çiçekler gruplandırılmalı, bu çiçeklere 15 C sıcaklıkta ve karanlık bir ortamda su çektirme işlemi yapılmalıdır. Çiçekler renk, büyüklük ve sap uzunluğuna göre sınıflandırılmalıdır.

PAZARA HAZIRLAMA

Gerbera çiçeklerinin taç yaprakları birbirine değmeyecek şekilde özel kutulara yerleştirilir. Çiçek sapları kutulardaki deliklerden dışarı çıkarılır. Saplar su içinde kalacak şekilde kutular büyük kazanların üzerine yerleştirilir. Satışa kadar bu şekilde bekletilir. Gerbera çiçekleri kalitelerine göre üç grupta toplanır. 1. Kalite: sap uzunluğu 50 cm,  2. Kalite: sap uzunluğu 35 cm, 3. Kalite: sap uzunluğu 20 cm. Çiçekler onar onar bir araya getirilerek demetler oluşturulur. 50-60 adetlik karton kutu veya sepetlerle mezata gönderilir.

GERBERA ÇOĞALTMA TEKNİKLERİ:

Tohumla Çoğaltma

Gerbera’ da yeni çeşitler elde edilmesi söz konusu olduğu durumlarda, ıslah ve melezleme çalışmalarında tohumla üretim yöntemi kullanılmaktadır

Bu amaçların dışında yüksek verimli, iyi gelişen vazoda dayanıklılığı fazla olan istenilen renk ve kalitede çeşitlerin üretiminde vejetatif üretim yöntemleri kullanılır.

Gerbera tohumlarının canlılığını koruması üç ay sürer. Bu nedenle tohumla üretim yapılacaksa taze tohumlar kullanılmalıdır. Gerbera tohumlarının güvenilir kaynaktan elde edilmesi gerekir. Tohumların kaliteli olması önemlidir. Gerbera çiçekleri kendi kendini dölleyemez. Çiçekteki dişi ve erkek organlar aynı zamanda olgunlaşmaz. Bu nedenle döllenme yapay yollarla yapılmaktadır. Döllenmeden 3-4 hafta sonra tohumlar toplanır ve ekim yapılır.

Tohumların ekimi için çeşitli boyutlarda kasalar kullanılır. Kasaların içine uygun harç materyali konur. Kullanılacak harç şu özelliklere sahip olmalıdır. Geçirgen olmalıdır. Yeterli miktarda nem tutmalıdır. Havalanması iyi olmalıdır.

Gerbera tohumları hazırlanmış kasalara seyrek olarak ekilir. Çimlenme gerçekleşene kadar kasaların üzeri cam bir kapakla örtülür. Çimlenme sırasında sıcaklığın 18-20C olması gerekir. 8-14 gün içinde çimlenme gerçekleşir. Çimlenme olduktan sonra şaşırtma yapılmalıdır. Şaşırtma işleminde geç kalmamak önemlidir. Geç yapılan şaşırtma kılcal köklerin zarar görmesine neden olur. Gerbera fideleri üç ayda çiçeklenir.

Vegetatif Çoğaltma

Vegetatif üretim için 3 farklı yöntem kullanılmaktadır.  Bu yöntemler, ayırma, çelik ve doku kültürü yöntemleridir.

Ayırma ile çoğaltma

Çok fazla üretimin söz konusu olmadığı durumlarda, 1-2 yıllık anaç bitkilerin yanlarında oluşan dip sürgünlerinin ayrılması şeklinde yapılır. Çiçek üretiminde kullanılan bitkiler yerlerinden sökülür, yavruları ayrılır, kökler kısaltılıp yapraklar seyreltildikten sonra uygun ortamlara dikilirler. Bu yöntemle bir bitkiden 3-10 yavru bitki elde edilebilir.

Çelik ile Çoğaltma

Yüksek kaliteli ve iyi gelişme gösteren bitkiler seçilir. Bu yöntem, bitkiler sökülerek veya yerlerinde uygulanabilir. Sökülen bitkilerin kökleri ve yaprakları bir veya iki küçük yaprakçık kalıncaya kadar temiz bir bıçak yardımı ile temizlenir. Hazırlanan bu bitkiler köklendirme yataklarına dikilirler.

Bu şekilde bitkilerde yeni yaprak ve sürgün oluşumu teşvik edilir. Yapraksız kalan bitkiler 2-3 hafta içinde yeni yaprak ve sürgünler verir. Sürgünler 5-6 cm boyuna ulaşınca sıcaklık 18-20 oC ‘ye düşürülerek filizlerin pişkinleşmesi ve sertleşmesi sağlanır. Bu filizler 1 hafta sonra keskin bir bıçak yardımı ile ana bitkiden ayrılıp dip kısımları köklendirme hormonuna batırılarak sisleme yastıklarına dikilirler. Çelikler 2-3 hafta içinde köklenerek yeni bitki oluştururlar

Doku Kültürü ile Çoğaltma

Günümüzde gerbera için en uygun çoğaltma yöntemi doku kültürü ile çoğaltmadır. Bu yöntemle çoğaltılan bitkilerde hastalık sorunu olmadığı gibi homojen bitkiler elde edilir ve hızlı çoğaltma yapma olanağı bulunur. Bu yöntemle yapılacak üretim için sürgün uçları veya küçük çiçek tomurcukları kullanılır. Elde edilen fidecikler çevre koşullarına alıştırılarak büyütülür.

HASTALIK VE ZARARLILAR

Gerberanın en önemli hastalığı büyük zarar yapan “Solgunluk Hastalığı”’dır. Bu hastalık yapraklar ve kökün kahverengileşmesi ve bitkide genel bir solgunluk ile ortaya çıkar. Bu hastalık etmenleri: Phytophtora cryptogaea , Fusarium oxysporum, Verticillium albuatrum, Botrytis cinerea gibi mantarlardır.

Hastalık ortaya çıktıktan sonra yetiştirme alanlarını kurtarma olasılığı zayıf olduğundan dikim öncesinde birtakım önlemler alma zorunluluğu vardır.

  • Toprak sterilizasyonu tam olarak yapılmalı.
  • Drenaj sistemi kurulmalı.
  • Toprak besin maddelerince dengeli olmalı.
  • Sulama düzenine özen gösterilmeli.
  • Işık, sıcaklık ve havalandırma istekleri optimum olmalıdır.
  • Fazla sıcaklık değişikliklerine fırsat verilmemelidir.

Gerbera yetiştiriciliği..

Yararlanılan kaynaklar:

MEGEP

Süs bitkileri yetiştiriciliği dersi notları Doç.Dr. Soner KAZAZ

 

Etiketler:

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz