Web sitemize hoşgeldiniz, 14 Aralık 2019

Katil Yosun, Kansere Yeni Bir Umut mu?

Katil Yosunlar

Katil Yosun, Kansere Yeni Bir Umut mu?

Türkiye sahillerinde bol miktarda bulunan ve geleneksel su örtü bitkisini yok ettiği için “katil yosun” olarak bilinen bitkinin, kanserli hücreleri de öldürdüğü bilimsel olarak kanıtlandı.

Neden Katil Yosun?

Deniz canlılarına yaşam hakkı vermeyen zehirli yosun yavaş yavaş Akdeniz’i istila ediyor. Monaco deniz akvaryumundan 1984 yılında yanlışlıkla denize dökülen bu yosun Akdeniz sahillerinde sinsice ilerliyor. Önceleri doğal dengeyi tehdit edecek boyutlarda gelişme özelliği göstermediğinden dikkati çekmeyen yosun, Akdeniz’de hiçbir düşmanı bulunmadığından sualtı zenginliğini öldürürcesine büyüyor.

Ülkemizde katil yosun henüz bulunmuyor. Ancak her an gelebilir. Bunun için bilim adamlarımız sürekli kıyıları tarayarak gelip gelmediklerini kontrol ediyorlar. Ne kadar erken fark edilirse müdahale etmek şansı o kadar yüksek olur. Dolayısıyla kıyılarımız da “katil yosun” tehdidi altında diyebiliriz. Balıklarında yemediği yosun, inanılmaz bir hızla yayılıyor. Çevresindeki canlıların beslenmesini ve barınmasını sağlayan ve Akdeniz’in en önemli bitkisel canlı topluluğu olan Posidona ve Zostera (erişte otu) gibi deniz çayırlarının gelişimini sınırlayıp, ortamdan yok olmasına neden olduğu, biyolojik çeşitliliği ortadan kaldırdığı için Caulerpa taxifolia “katil yosun” adıyla anılıyor.

Katil Yosun Zararlı mı?

AÜ Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mehmet Gökoğlu da, Caulerpa taxifolia adlı yosun türünün deniz yüzeyini ’halı gibi’ kapladığını ve diğer türleri baskı altında tuttuğunu söyledi. Yosunun bu özelliğiyle, ’katil yosun’ diye tanımlandığına dikkati çeken Doç. Dr. Gökoğlu, Pasifik kökenli yosun türünün Monaco’daki bir akvaryumdan denize karıştığını ve daha sonra yayılmaya başladığını ifade etti. Yosunun Türkiye kıyılarında ilk kez 2007’de İskenderun’da görüldüğünü belirten Doç. Dr. Gökoğlu, TÜBİTAK için hazırlanan proje çerçevesinde bu yosunun yayıldığına tanık olduklarını kaydetti. Katil Yosun, Kansere Yeni Bir Umut mu?

Peki Katil Yosun, Kansere Yeni Bir Umut mu?

DEÜ Tıp Fakültesi Onkoloji Enstitüsü Temel Onkoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yasemin Baskın, çevresel faktörlerin, kirliliğin ve daha birçok sebebin kansere neden olabildiğini, son yıllarda bu hastalıkla mücadele konusunda çeşitli bilimsel çalışmaların yapıldığını anlattı.

“Kanser ilaçları ve diğer ilaçların da bir kısmı aslında doğada olan ham maddeler. Ancak bunun doğadan bulunup işlenip ne işe yaradığının bulunması bizi bekliyor. Türkiye, bitki ve hayvan kaynakları açısından çok zengin ve kendine özgü türlerin bulunduğu bir ülke” diyen Baskın, Onkoloji Enstitüsü Laboratuvarlarında çeşitli araştırmalar yaptıklarını dile getirdi.

Katil Yosun ve Kanser

Katil Yosun ve Kanser

Türkiye’nin bitkisel ham maddeler açısından zengin bir ülke olduğuna işaret eden Baskın, şöyle konuştu:

“Bu etkin maddeleri, doğadan bilimsel koşullarda ham madde haline getirdikten sonra laboratuvarımızda normal ve kanser hücreleri üzerine nasıl etki gösterdiklerini kanıtlamaya çalışıyoruz. Kullanılan bu malzemelerden ilaç adayı olan bir molekül bulabilirsek bununla ilgili ilaç geliştirme çalışmalarını da başlatmak istiyoruz. Bu laboratuvarda etkin madde çalışmalarını sürdürdüğümüz ve birlikte çalıştığımız bir grup var. Bunlar ham maddeyi elde eden grup.

Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Fakültesi’nden Levent Çavaş hocamızın ekibi. Daha önce o ekiple bizim sahillerimizde bolca bulunan katil yosun adını verdiğimiz bir deniz canlısından birtakım etken maddeler elde ettiler. Biz onların hücre düzeyinde nelere yol açtığını bulduk. O ekip Avrupa Birliği proje içerisinde bunu ilaç olarak ya da sanayide etkin bir madde olarak kullanabilir miyizi soruyorlar. Umutluyuz bundan. Gelişmelerden. Laboratuvarlarımızda yaptığımız araştırmada bu yosunun kanserli hücreleri öldürdüğünü tespit ettik. Ama bunun kanser ilacına dönüşme süreci çok farklı aşama ve uzun bir yol. O aşamada da sanayi işbirliğine, büyük bütçeli laboratuvar ve çalışmalara ihtiyacımız var. “

Deniz Hıyarı da Araştırılıyordeniz hıyarı

Baskın, yeni başlattıkları bir projede de diğer bir deniz canlısı olan deniz hıyarlarının kanser üzerindeki etkilerini araştıracaklarını ifade etti.
Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’ndan deniz hıyarının çıkarılmasıyla ilgili iznin alındığını dile getiren Baskın, “Deniz hıyarından birtakım etkin maddeler elde ederek bunların hücreler üzerine ya da mikroplar üzerine etkisini ve bir ilaç adayı olup olmayacağını araştıracağız. Bunun dışında da laboratuvarımız her türlü ilacın, etkin maddenin hücreler üzerinde etkisini ölçecek altyapıya sahip” diye konuştu.

Katil Yosunu Nasıl Tanıyabilirsiniz?

  • Parlak floresan yeşil renkli.
  • Birkaç mm çapında gövdemsi bir yapıya sahip.
  • 1 metre uzunluğunda erişilebilir ve çilek bitkisi gibi yatay ürüyor.
  • Filiz veren kısımdan dikey olarak çıkan ve yaprağa benzeyen yapılar, çok sayıda dalcıktan oluşuyor.
  • Bileşik yaprak görünümündeki yapılar 5 – 65 cm boyunda.
  • Genel görünümü çamgillerden olan “Taxsus” ağacına benzer.
  • 7 derecede birkaç gün, 10 derecede 3 ay dayanabilir. 3 – 40 metre derinlikte her türlü zeminde yaşar.
  • 99 metre derinliğe kadar yaşayabilir. 15 derece deniz suyunda rahatça çoğalabilir.
  • Yosuna rahatça dokunulabilir.

Kaynak: AA ve internet kaynakları, akademik çalışmalar

Etiketler:

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz