Web sitemize hoşgeldiniz, 22 Eylül 2019

Vejetatif Üretim – III

kök üretim

Vejetatif Üretim – III

Vejetatif Üretim Yöntemleri

Özelleşmiş Gövde ve Köklerle Üretim

Çiçek türlerinin büyük bir kısmı da soğanlar, soğan benzeri gövdeler, yumrular, yumru kökler, rizomlar ve yalancı soğanlar gibi özleşmiş vegatatif organlarla çoğaltılır. Bunlara sahip olan bitkilerin sürgünleri büyüme mevsimi sonunda ölür. Bitki, toprak altında etli bir organ olarak yaşar ve ertesi mevsim yeni bitkiler teşkil etmek üzere sürer. Vejetatif

Soğanlar

Soğanlı çiçekler, tek çenekli bitkilerdir. Soğanlar, dış ve iç soğan pullarından oluşur.

İki türlü soğan vardır:

  • Kabuklu (tunikli) soğanlarda; Bu soğanlarda (lale soğanları) dış pullar kuru ve membranlıdır. Soğanı mekanik zararlardan kurumaktan korur.
  • Pullu (tuniksiz) soğanlarda; Bu soğanlarda (zambak soğanları) bütün soğanı kaplayan tek parçalardan ibaret bir kabuk yoktur. Pullar, ayrı ayrı olup soğana balık pulu gibi bir görünüm verir.

Soğanımsı Gövdeler

Gövde ekseninin kuru, pul benzeri yapraklarla kaplanmış dış kısmıdır. Soğanımsı gövde; boğumları ve boğum araları iyice belirgin, tek bir gövde yapısındadır. Safran, çiğdem, glayöl tipik soğanımsı gövdeli bitkilerdir.

Yumrular ve Hava Yumruları

Yumrular üzerinde çeşitli sayıda gözler vardır. Yumrularda bütün olarak veya her biri bir göz ihtiva eden parçalar halinde dikilerek (caladium) çoğaltılır. Begonia evansiana gibi çiçek türlerinin yapraklarının koltuğunda küçük hava yumruları oluşur. Bu yumrular sonbaharda toplanır, kış aylarında muhafaza edilir, ilkbaharda dikilir. Vejetatif Vejetatif Vejetatif

Yumru Kökler

Gerçek yumrulardan üzerlerinde boğum ve boğum arası bulunması ile ayrılır. Yıldız ve yumrulu begonya çiçekleri yumru köklere örnektir. Yumru köklerin her biri bir tomurcuk taşıyacak şekilde ayrılır ve kışın muhafaza edildikten sonra ilkbaharda dikilir.

Rizomlar

Rizomlar, toprak altında ve toprak yüzünde büyüyen yatay gövdelerdir. Boğumlardan çıkan yan büyüme konileri rizomun yan dallarını veya havai sürgünlerini meydana getirir. Adventif kökler, rizomun alt kısmından çıkar. Vadi zambağı, kana ve irisler rizomlu bitkiler arasındadır. Rizomlar ya büyüme devresi başında ya da sonunda parçalanır. Vejetatif Vejetatif Vejetatif

Yalancı Soğanlar

Yalancı soğan, bir veya birkaç boğumdan oluşmuş iri ve etli gövde parçasından oluşmuş özleşmiş bir depo organıdır. Orkide türlerinde görülür. Her tür farklı yalancı soğanı meydana getirir. Bazı türlerde yalancı soğanların bölünmesiyle, bazı türlerde ise boğumlarda oluşan köklü sürgünlerin ayrılmasıyla üretilir.

Doku Kültürü ile Üretim

Doku kültüründe bitkilerin değişik organlarından çok küçük parçacıklar steril koşullarda alınarak yeni bitkiler elde edilir. Doku kültürünün Latince adı invitro’dur. İnvitro, yapay koşullarda tüpler içinde anlamına gelir. Bu yönteme doku kültürü denmesinin sebebi, yüksek olan tepe meristemi gibi bitki dokularının kullanılmasıdır. Vejetatif Vejetatif Vejetatif

İnvitro’nun diğer vegatatif üretim yöntemlerinden üstün yönlerini şöyle sıralayabiliriz:

  • Hastalıktan ari bitki kazanma ve bunların varlığını sürdürme
  • Çok sayıda, homojen ve kısa sürede bitki üretimi
  • Diğer yöntemlerle üretimi zor olan bitkilerin üretimi
  • Az sayıda anaçla çok sayıda üretim
  • Yıl boyu üretim

Doku kültüründe bazı zorluklar ve sorunlarla karşılaşılabilir. Bunlar aşağıda belirtildiği gibi beş noktada toplanabilir:

  • Laboratuvar kuruluşu ve laboratuar malzemelerinin pahalılığı
  • Kimyasal madde sağlamadaki güçlülükler
  • Yetişmiş eleman sıkıntısı Vejetatif Vejetatif Vejetatif
  • Çalışmanın fazla titizlik ve sabır istemesi
  • Bazı istenmeyen genetik değişiklikler

Doku kültürü ile üretimde mutlaka laboratuvara ihtiyaç vardır. Ülkemizde doku kültürü ile bitki yetiştiren işletmelerin sayısı ve kapasiteleri yeterli olmadığından anaç bitkiler yurt dışından ithal gelmekte, bu da büyük döviz kaybına yol açmaktadır.

Bugüne kadar pek çok bitkide invitro ile üretim başarılmış ve bu bitkilerin sayıları giderek artmaktadır. Başarılı bir invitro üretimi için üç bölümden oluşan bir laboratuar zorunludur.

  • Ön Hazırlık Odası: %100 steril çalışmayı sağlamak için gerekli olan steril dolap adı verilen çalışma masasının bulunduğu odadır. Vejetatif Vejetatif Vejetatif Vejetatif 

Vejetatif

  • Yıkama Odası: Burada besin ortamının hazırlanması, cam laboratuvar malzemelerinin ve besin ortamının sterilizasyonu ve cam eşya temizliği yapılır.

Vejetatif

  • Kültür Odası: Bu odada sıcaklık ve ışık kontrol edilebilir durumdadır. Tüpler içindeki besin ortamına konulmuş örnekler gelişmelerini burada sürdürür. Vejetatif Vejetatif Vejetatif

Vejetatif

Tüm invitro tekniği steril koşullar altında yürütülmelidir. Bunun için de üretim amacıyla alınan örneğin alınmadan önce veya sonra sterilize edilme zorunluluğu vardır. Ancak sterilizasyon sırasında bitki hücrelerinin ölmemesine özen gösterilmelidir. Özellikle örneklerin kesim yerleri sterilizasyon maddesine çok hassas olduğundan sterilizasyondan sonra tekrar kesim yapılmalıdır.

Doku kültüründe kullanılan besin ortamı, damıtık su içinde bulunan organik maddeler çözeltisidir. Bazı bitki türleri hemen hemen her besin ortamında gelişebilir fakat bazı türler, özel hazırlanmış besin ortamı gerektirir. Besin ortamı içeriklerinin farklı olması sadece tür değişikliğine bağlı kalmaz. Aynı bitkinin farklı bitki kısımları da faklı içerikli besin ortamı hazırlanması gerektirebilir; bu yüzden en uygun besin ortamı, her üretimden önce deneme yapılarak saptanmalıdır.

Vejetatif

Genel olarak besin ortamları; makro ve mikro elementler, organik karbon kaynakları, bitkisel hormonlar, vitaminler ve aminoasitlerden oluşmaktadır. Besin ortamı, katı ve sıvı olarak kullanılabilir. Ortamın katılaştırılması için agar eklenebilir. Vejetatif Vejetatif Vejetatif Vejetatif 

Steril koşullarda yetiştirilen küçük bitkilerin normal kültürlerde kontrol edilmeleri zorunludur; çünkü steril ortamda yetiştirilen küçük bitkiler, normal ortam şartlarına ve enfeksiyonlara karşı hassastır. Bitkiler bir süre sera koşullarına alıştırıldıktan sonra satışa çıkarabilir.

Bu yöntemlerin kendilerine özgü bazı özellikleri olmasına rağmen, hemen hepsinde kullanılan ve gerekli olan genel teknik aynıdır. Vejetatif Vejetatif Vejetatif Vejetatif Vejetatif

Keyifli bahçeler! Vejetatif

Etiketler:

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz