Web sitemize hoşgeldiniz, 20 Kasım 2017

Reygras otu

Son yıllarda et fiyatları sürekli artmakta olup bu artışlar tüketicilerin alım gücünü zorlamaktadır. Üreticiler de yüksek maliyetler nedeniyle yeterince kazanamadığını söylemekteler. Sonuç olarak ne tüketici ne üretici bu durumdan memnun değil. Bu kısır döngüden kurtulmak için üretim maliyetlerini düşürmek gerekir. Et ve süt üretimi için yapılan yetiştiricilikte en pahalı üretim girdisi yem maliyetidir. Bugün (2017) yılı itibariyle bakıldığında 1 çuval yemin 50 TL den pahalı olduğunu görmekteyiz. İşletmede devamlı nakit çıkışı sağlayan yem giderlerini düşürmenin en iyi yolu yem bitkileri yetiştirerek hayvanlara yedirmektir. Böylelikle bölgenize en uygun yem bitkisini yetiştirip yem maliyetinizi oldukça düşürmüş olursunuz.

Biz bu konumuzda küçük ve büyükbaş hayvan yetiştiriciliği yapan üreticilerin kaba yem sorununa çözüm olarak önerilen ryegrass otunu ele aldık.  Ryegrass otu (Reygras otu) ile yem maliyetleri nasıl asgari düzeye iniyor bakalım;

İtalyan çimi olarak ta bilinmekte olup Lolium italicum ve Lolium multiflorum olmak üzere iki farklı Latince ismi vardır.

Reygras otu, tek yıllık buğdaygillerden olup hızlı gelişen ve yıl içerisinde çok sayıda biçim verebilen bir yem bitkisidir. Bitki parlak koyu yeşil ve bol yaprak oluşturur. Tabi bu durum iyi bir yetiştiricilik ile mümkündür. Bunun için sulama ve gübreleme önem arz eder.

Ilıman iklim koşullarına kolay adapte olduğundan ülkemizin hemen her bölgesinde rahatlıkla yetiştirilmektedir. Besin madde kompozisyonu, enerji değeri yüksektir ve hayvanlar tarafından kolay hazmedilir. Hayvanların ihtiyaçlarını rahatlıkla karşılayabilir. Lezzetli olması sebebiyle sevilerek ve iştahla tüketilir. Yetişkin bir hayvan tarafından günde 150 kg’a kadar tüketebilir. Besi danaları, ham düveler ve laktasyondaki ineklerin beslenmesinde kullanımı çok uygundur. Diğer yeşil otlarda olduğu gibi kondisyon düşüklüğüne sebep olmaz. Bol yapraklı ve çok lezzetli tek yıllık yem bitkisi olan reygras küçükbaş hayvanların da severek yedikleri bir buğdaygil yem bitkisidir. Özellikle süt verimini arttırdığından dolayı çiftçiler tarafından süt otu olarak adlandırılmıştır. Enerji ve protein değeri çok yüksek olan  reygras yeşil ot olarak yedirildiği gibi  kuru ot olarak ve silajı yapılarak da değerlendirilir.

Dekar başına 10 ila 15 ton yeşil ot üretimi sağlayan bitki, yüksek besin değeri ile yoncadan değerli kaba yemler arasında yer alıyor.

Ryegrass bitkisi ile sulu alanda 5 ile 8 biçim yapılırken kurak arazilerde 2-3 biçim yapılabiliyor. Hayvanların sevdiği bir bitki olan Ryegrass otu özellikle inek, koyun, manda, keçi ve at beslemesinde kullanılıyor.  Bitki ile hayvanlarını besleyen üreticiler besi yemi, süt yemi ve slaj tüketimde tasarruf sağladıklarını kaydetmekteler.

 

reygras otu

 

SADECE REYGRAS İLE SÜT VEYA BESİCİLİK YAPABİLİR MİYİM?

Reygras otu bir hayvanın yaşam payı için ihtiyacı olan enerji, protein, vitamin ve mineralleri bünyesinde bulundurur. Ancak bazı hayvanlardan yüksek süt ve et verimi bekleriz. Yüksek beklentimizin olduğu hayvanların ekstra tahıllara ihtiyacı vardır. Sadece ot yiyerek bir hayvan günlük 1.200 gr canlı ağırlık kazanabilir. Ancak bu hayvanın etçi karakter yahut kombine bir hayvan ırkı olması gerekir. Sütçü karakter hayvanlar bu performansı gösteremezler. Sadece ot yiyerek 800 gr ile 1 kg arası canlı ağırlık kazanabilirler. Yedirdiğimiz otun hasat dönemi bu performansa etki eder. Özellikle süt hayvanlarında erken hasat yapılmış yüksek proteinli otlar süt verimini artırırken geç hasat yapılmış düşük proteinli otlar süt verimini arttırmaz. Hasat zamanı gecikmiş otlar besi hayvanları için daha idealdir. Proteini düşmüş enerjisi yükselmiş otlar daha yüksek canlılık kazandırır. Süt verimi yüksek hayvanların ekstra yüksek proteinli ve yüksek enerjili fabrika yemi ile takviye edilmeleri gerekir. Bir hayvan sadece reygras otu yemek sureti ile günde 20 litre süt verebilir. Bunun üzerine tahıl ikame edildikçe süt verimi artar.

 

Ne zaman ekilir? Nerede yetişir?

 

Reygras otu tohumu ekimi hem sonbahar hem de ilkbahar da yapılabilir. Ilıman olan bölgelerde sonbaharda ekilir. Kışı sert geçen bölgelerde ilkbaharda ekilir. Serin ve bol yağışlı bölgelerde ilkbahar ekiminin mümkün olduğunca erken yapılması gerekmektedir. Bölgesel baktığımızda Ege, Akdeniz, Karadeniz ve Marmara bölgelerinde Eylül-Ekim ayları, Orta ve Doğu Anadolu bölgelerinde Ağustos sonu Eylül başı ya da Mart-Nisan aylarıdır. Bölgenizin kışı sert geçiyorsa erken ilkbaharda veya kışa güçlü girmesi için yaz sonunda ekilir. Kış soğuklarının erken gelmediği Ege, Akdeniz, Marmara ve geçit bölgelerinde sonbaharda ekilmesinde yarar vardır. Akdeniz ikliminin hakim olduğu bölgelerimizde ilkbaharda yapılan ekimlerde, erken gelen yaz kuraklığı ve yüksek sıcaklıklar reygrasın erken başaklanmasına ve düşük ot verimine sebep olabilir.

Donlara karşı dayanıklıdır. Reygras otu 6-7°C’ de canlanmaya başlar ve en ideal 20-25  °C de gelişir. Bu gelişim 30-33°C’ye kadar devam eder. Daha yüksek sıcaklıklarda tohuma gitme eylemi vardır. Yazların sıcak ve kurak geçtiği bölgelerde Hazirandan itibaren gelişimi yavaşlamaktadır.

Sonbahar ekimi: Ege ve Akdeniz bölgelerinde Ağustos sonundan Ocak sonuna kadar, Karadeniz ve Marmara bölgelerinde Ağustos 15’den Kasım sonlarına kadar, iç Anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinde Ağustos, 15’den Ekim ayı sonlarına kadar, Güneydoğu Anadolu bölgesinde Ağustos sonundan Kasım sonuna kadar ekim yapılabilir.

İlkbahar ekimi: Aşırı soğuk ve yoğun kar düşen bölgelerimizde karlar eridikten sonra erkenci ilkbahar ekimi yapılır kış gelip, kar yağışı başlayana kadar mütemadiyen her 20 günde bir biçim alınır.

Nasıl ekilir: Reygras otu tohumu, ekme makinası ile (mibzer) veya elle yapılabilir. Sıra arası ekim mesafesi 10-20 cm arasıdır.

Mibzerle ekim yapılacaksa dönüme 4 kg ryegrass tohumu kullanılır. Elle serpme ekimde dönüme 5-6 kg civarı tohum atılır. Tohumluk olarak iyi, kaliteli, olgunlaşmış ve yeni tohumlar kullanılmalıdır. Buğday eken mibzerler ile rahat bir şekilde ekilir.

İdeal ekim derinliği 1,5-2 cm’dir. Ekim için toprak hazırlığının çok iyi yapılması gerekmektedir. Ekimden sonra tohum yatağı merdane ile muhakkak iyice bastırılmalı ve sıkıştırılmalıdır.

Reygras hangi topraklarda yetişir?

 

Reygras otu çok değişik toprak tiplerine uyum gösterir. Verimli, drenajı iyi, organik maddece zengin ve nemli topraklarda çok iyi yetişir. pH değeri 6-7 arasında olan topraklarda hızlı gelişir. Bitki besin elementlerince fakir, kıraç arazilerde gelişimi zayıftır. Toprak tuzluluğuna karşı toleranslıdır. Kireçli ve kumlu topraklarda gerekli gübre ile takviye etmek kaydıyla ürün vermektedir.

Toprak hazırlığı:

Buğday ekimi için yapılan toprak hazırlığı ryegrass tohumu ekimi için de uygundur. Ekim öncesi toprak çok iyi işlenmeli ve ekime hazırlanmalıdır. Tarla çok iyi tesviye edilmelidir. Ekimden önce ve sonra toprak merdane veya silindir ile iyice sıkıştırılmalıdır ve düz olmalıdır.

Gübreleme:

Gübreleme reygras otunun verimini ve ot kalitesini çok artırır. Gübreleri toprak analizi sonuçlarına göre kullanmak doğru olur.

Ekimden önce tohum yatağına 15 kg/da 20-20-0 (NPK), ilk çıkıştan 15 gün sonra 20 kg/da Amonyum nitrat (%33) uygulanır. Ekim – Kasım aylarında don görülen bölgelerde çıkıştan sonra gübre tavsiye edilmez. Her biçimden sonra 15-20 kg/da Amonyum nitrat (%33) ile gübreleme yapılmalıdır .Gübreleme biçimden hemen sonra, otların toplanmasını takiben yapılmalıdır. Gübre uygulandığı zaman yaprakların kuru olmasına dikkat edilmelidir. Ekimden önce tarlaya hayvan gübresi uygulandığında daha yüksek verim alınır. Yoğun hayvan gübresi uygulanan tarlalarda Caramba ya az miktarda veya hiç kimyasal gübre kullanılmaz. Kimyasa gübre uygulanan tarlalara 10 gün geçmeden hayvan bırakılmaz ve biçerek hayvana yedirilmez. Çünkü gübre erise bile bitkinin özsuyuna geçtiğinden 10 gün geçmeden bitki özsuyundaki gübreyi harcayamaz.. Aksi taktirde gübre zehirlenmesinden hayvanlar ölebilir. 10 günlük süre sonunda otlatmada ve biçimde herhangi bir tehlike yoktur.

Sulama:

Çimlenme, ilk çıkış ve fide aşamalarında topraktaki nemin korunması için ekimi takip eden 2-3 hafta içerisinde az miktarda ancak sık sık sulanır. Genellikle tohumlar ekimden bir hafta sonra çimlenirler. Bitkinin kökünü geliştirmesinden sonra sulamaya toprağın ve bitkinin ihtiyacına göre ve buharlaşma oranına bağlı olarak karar verilir. Özellikle yağmur yağmayan dönemlerde ve yaz aylarında her biçimden sonra mutlaka sulanmalıdır. Yağmurlama sulama veya salma sulama yapılabilir. Köklerinin boyları 1 metreye kadar uzayabilmektedir.

Sonbaharda yağışlı aylarda yağışlar takip edilerek ekildiğinde bitkinin çimlenmesi ve gelişmesi için mevsimsel yağış yeterlidir. Genellikle tohumlar Ekimden bir hafta sonra çimlenir. Yağışın olmadığı aylarda ekildiğinde çimlenme, ilk çıkış ve fide aşamalarında toprağın üst tabakasının nem oranının korunması için ekimi takip eden 2-3 hafta içinde az miktarda ancak sık sık sulama yapmak gereklidir. Bitkinin köklenmesinden sonra ise sulama buharlaşma oranına bağlı olarak yapılmalıdır. Her sulama için uygulanması gereken en uygun su miktarı 30 mm’dir. (=30.000 It/da)

Yabancı ot kontrolü:

Gerekli olan hallerde bitkinin 4. yaprak aşaması ve sonrasında 2,4-D, MCPA veya MCPP gibi yabancı ot öldürücü ilaçlar, geniş yapraklı otlara karşı uygulanabilir.

Verim:

Uygun iklim, toprak hazırlığı ve ekim, gübreleme ve sulama gibi etkenlerin iyi yapıldığı koşullarda dekara 10-20 ton yeşil ot alınmaktadır. Hava sıcaklığının normal olduğu aylarda düzenli olarak her 20 günde bir biçime gelmektedir.

Normal yetiştirme koşullarında her biçimde bir dönümden (1000 m2) yaklaşık olarak en az 1.500-2.500 kg/da yeşil ot, 500-600 kg/da kuru ot elde edilir. Kuru ot miktarı bazı bölgelerde her biçim için ortalama 1-1,2 tona kadar çıkabilir. Dolayısı ile yılda 6-7 biçim yapılabilen yerlerde 5-8 ton civarında kuru ot elde edilebilir.

 

reygras-otu-hasat

 

Biçim nasıl yapılır?

Biçim, bitki boyu yüksekliği 30-40 cm arasında iken yapılmalıdır. Toprak seviyesinden 6 cm yukarıdan biçilmelidir. Orak veya tırpan ile biçilmesi mümkündür. Gelişmiş işletmelerde ise çayır biçme makineleri ve otsilaj makineleriyle biçim yapılabilmektedir. Büyükbaş hayvanlar için öncelikle biçmek, koyun ve keçi için otlatmak daha uygundur. Otlatma 25-30 cm arasında yaptırılmaktadır. 8 cm’den daha derin otlatmalardan kaçınılmalıdır.

İdeal biçim zamanı çiçeklenme başlangıcıdır. Başaktaki tanelerin süt olum dönemine kadar biçilebilir. Yüksek kaliteli kuru ot elde etmek için genellikle tozlanma devresinde yapılacak biçim en uygundur. 6-7 cm yükseklikten biçilmelidir. İdeal sıcaklık aralığında ekildiğinde 25-35 günde ilk biçime ulaşmaktadır. İlk biçimden sonra yetişme şartlarına göre (sıcaklık ve sulama) 20-40 gün arasında tekrar biçim yüksekliğine ulaşır. İklim koşullarının ve uygulanan bakım yöntemlerinin iyi olması şartıyla bölgelere göre değişmek kaydıyla yılda 3–7 biçim alınır. Kuru tarım yapılan bölgelerde en az bir biçim alınır, bu sayı duruma göre (yağmur vs) en fazla 2 veya 3 olabilir. Biçim zamanı bölgeden bölgeye ve yapılan uygulamalara göre değişmekle birlikte bitki boyu 30-40 cm olduğu dönemde başlayabilir 100-130 santimetre olduğu döneme kadar uzayabilir. Yazı kurak geçen bölgelerde sulamak koşuluyla iki veya üç biçim vermekte, ancak yaz ortalarında yüksek sıcaklık gelişimini yavaşlatmaktadır.

 

Reygras otu nasıl kullanılır?

Taze ot, kuru ot, silaj ve yayılım olmak üzere tüm kullanım şekilleri için uygundur. Genellikle büyükbaş beslemede otlatılarak ya da biçilerek yeşil ot şeklinde tüketilmekte ise de, kurutularak veya silajı yapılarak da rahatlıkla değerlendirilebilmektedir. Reygras otunun kuru madde ve besin maddesi hazım değeri çok yüksektir. Özellikle süt hayvanlarında verimi önemli ölçüde arttırır. Besi sığırlarında günlük canlı ağırlık artışını olumlu yönde etkiler. Uzunluğu 8 cm’nin altında ise otlatma yapılmamalıdır. İdeal otlatma yüksekliği 8-20 cm arasıdır. Otlatma periyodu 2-3 günde birdir. Fazla yağışlı bölgelerde kuru ot üretimi için reygras hasadı tavsiye edilmemekle birlikte bu bölgelerde yüksek kalitede kuru ot elde etmek amacıyla ya oldukça geç hasat ya da silaj yapımı önerilir. Yağışlı koşullar nedeniyle biçimin gecikmesi durumunda, hasat edilen otun silaj olarak değerlendirilmesinde fayda vardır. Reygras genellikle silaj yapımı için hasat edilmekte, optimum silaj üretimi için kalite ve verim arasındaki dengeyi sağlamak amacıyla erken çiçeklenme dönemi önerilmektedir.

 

Reygras slajı nasıl yapılır?

Özellikle yağmur geçişlerinin kontrol edilemediği bölgelerde kuru hasat yapmak neredeyse zordur. Bu yüzden silaj yapmak avantajlıdır. Silaj yapılırken partikül büyüklüğü çok önemlidir. 5 ile 10 cm doğranmış malzemeler daha kolay ve daha iyi sıkıştırılabildiği için silaj kalitesi yükselir. Ot silajı için özel hazırlanmış bakteriler kullanılmalıdır. Silaj mı iyidir kuru ot mu iyidir? Tabi ki kuru ot elde etmek silaja göre daha ucuza mal olur. Fakat bu iklime dayalı bir durumdur. Hiç kimse daha maliyetli ve daha zor olan bir işe talip olmak istemez. Ancak iklim şartları kuru hasat yapmaya elvermediği için silaj yapılması tavsiye edilir. Otların silajları ve kuru hasat yapılmaları arasındaki en önemli fark protein değerleridir. Silaj yapılan otta protein değerleri yaklaşık iki puan daha fazla çıkar. Kurutma esnasında protein miktarı güneşin etkisiyle bir miktar düşer.

Diğer kaba yem bitkilerine göre farkı nedir?

Yonca ve diğer kaba yeme göre süt üretiminde yüzde 20 artış sağlıyor. Reygrası deneyen uzmanlar, hayvanlarda döl tutma, tırnak ayak sağlığı ve mastitis (meme iltihabı) konularında olumlu gelişmelere yol açtığını ifade ediyorlar.

Sindiriminin kolay olması nedeniyle yetişkin bir ineğin günde 150 kg reygras otu yemesi mümkündür. Kolay sindirilme özelliği sayesinde süt veriminde kesin artış sağlar: Ayrıca taşıdığı yüksek besin değerleri ve kuru madde oranının yüksek olması nedeniyle besi hayvanlarında diğer yeşil yem bitkilerinde olduğu gibi kondisyon düşüklüğüne yol açmadığı gibi yüksek, besi artışı sağlar. Hayvanların tüylerinde parlaklık meydana getirir. Dışkıda olumsuz bir değişime yol açmaz.

Diğer kaba yemler gibi slaj, kuru ot veya günlük yeşil biçilerek hayvanlara verilen bitki Avrupa’da en çok ekilen kaba yem bitkileri arasında yer alıyor.

İtalian Ryegrass Yem Bitkisinin Besin Değerleri

 

Kuru Madde/ Kg / Enerji /Ham Protein
Yonca Silajı 385 685 168
Ryegrass 450 900 192
Mısır Silajı 320 904 88

 

Ca P Mg K Na
Yonca Silajı 15,1 2,7 2,8 23,0 1,2
Ryegrass 5,3 3,8 2,2 32,2 2,8
Mısır Silajı 2,0 2,2 1,3 15,0 0,1

 

Hayvanlarıma reygras yedirmeden önce ne gibi hazırlıklar yapmalıyım?

Yem geçişi nasıl yapılır?

Hayvan beslemede her türlü yem değişimi ya da yeni yem uygulamalarında bu değişikliği belli bir zamana yayarak gerçekleştirmek doğru olur. İlk defa reygras ile beslenecek hayvana ortalama olarak bir haftalık bir alıştırma programı uygulanmalıdır. Besleyeceğimiz hayvan için hedeflediğimiz yem miktarına ulaşıncaya kadar bir hafta içinde günden güne verilen yem miktarı artırılmalıdır. Uygulamaya hayvan başı 1 kg yem vererek başlanır. Daha sonra bir hafta içinde aşama aşama istenen yem miktarına ulaşılır. Ayrıca hayvanların yem değişimi sonrası Enteretoksemia (çerleme) hastalığına düşmemesi için muhakkak 15 gün önce münavebe aşısı yaptırılmalıdır. Aşıdan hemen sonra sorun olmayacağını düşünerek yeni yemi yedirmek uygun değildir. Muhakkak 15 gün beklenmelidir. 15 gün sonra “aşı yaptım artık hastalık görülmez” düşüncesi ile yine birden bire yem yüklemesi yapılmamalı aşama aşama geçiş uygulanmalıdır.

 

Buzağılarda reygras ile besleme:

Buzağılar yem yemeye başladıktan sonra diğer yemlerde olduğu gibi reygras ile de beslenebilir.

Reygras Ekimi Nasıl Yapılır Video:

 

Katkı sağlayanlar:

çiftçi TV

www.esrefsekerli.com/1398247234-kaba-yem–reygras-kuru-otu-esref-sekerli-reygras-otu.aspx

Etiketler:

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz