Web sitemize hoşgeldiniz, 24 Ağustos 2019

Saksıda Baharat Yetiştiriciliği

saksıda baharat yetiştiriciği

Saksıda Baharat Yetiştiriciliği

baharat yetiştiriciliği

saksıda baharat yetiştiriciliği

Yemeklere lezzet katmak için kullanılan ve her zaman el altında bulundurulan baharatları mutfağında bulundurmayan pek yoktur her halde. En yaygın olarak kullanılan baharatlar arasında kekik, nane, fesleğen ve biberiye sayılabilir ve bunlar da genelde kurutulmuş olarak kullanılırlar. Taptaze dalından kopartılan nanenin salataya verdiği ferahlık ve saksısında rüzgar estikçe mis gibi kokan fesleğenin yemeklere kattığı lezzet tartışmasız mükemmel bir duygudur. Bu aroma genellikle baharatların kurutulmuş olanlarında yoktur.

Balkonda, terasta ya da bol güneş alan bir pencerenin önünde rahatlıkla yetiştirilebilen bu baharatlar, yemekleri güzelleştirmenin yanı sıra, evinizde minik bir bahçe havası verirler ve evinizi de güzelleştirirler. Birkaç saksı baharatın sulaması ve bakımı hem çok zahmetsizdir, hem de büyük bir aileye yetecek kadar ürün verirler.

 

Büyük saksılara farklı türde baharatlar bir arada dikilebilir ama her farklı baharatın ayrı saksılarda yetiştirilmesi önerilir. Böylece farklı bakım ve sulama gerektirenlere ayrı özen gösterebilirsiniz. Toprak ya da plastik saksılar kullanılabilir; kekik az su istediği için suyu çabuk buharlaştıran toprak saksıya ekilebilir. Evdeki eski çaydanlıklar ve dekoratif kaplar da yetiştirmeye uygundur. Önemli olan saksının dibine birkaç delik açmak ve bu deliklerin üzerinin küçük çakıl taşları ile kaplanmasıdır. Bu işleme drenaj denir.

Evde Yetiştirilebilen Baharatlar

NANE

Mis gibi kokan taze nane, toprak altında yayılan kökleri ile kalıcı bir bitkidir. Yarı gölgede yetişir. Bol su ister. Tazeliğini koruması için sık sık üstteki yaprakları toplanır. Birkaç yılda bir kökünden sökülerek taze kökleri tekrar seyrekçe dikilerek yenilenir.

İkbaharda bol gübre ile işlenmiş toprağa 20-30 cm. ara ile dikilir.Toprak altında yayılan kökleri ile kalıcı bir bitkidir. Yarı gölgede yetişebilir. Nane suyu çok sever. Kurakta verimsizdir. Tazeliğini koruması için sık sık hafifçe biçilir. (Yılda 3-4 kere çiçeğe durmadan önce) Birkaç yılda bir kökünden sökülerek taze kökleri tekrar seyrekçe dikilmek sureti ile yenilenir. Kışa doğru tekrar yanmış gübre verilerek soğuktan korunmalıdır.

Bitkiye nane böceği denilen bir böcek musallat olabilir. Bunlar elle toplanarak yok edilmelidir. sağlık açısından ilaçlama yapmamalıdır.

Daha fazla bilgi için Nane  ve Nanenin Faydaları adlı yazılara bakınız…

FESLEĞEN

Fesleğen, genelde saksıda yetiştirilir. Yarı gölgede daha büyük yapraklı ve gür yetişir ve daha uzun dayanır. Güneşte çok kaldığı zaman çiçeklenir ve bozulur. Yeni ekildiği zaman azar azar sulamak gerekir, ancak yetişkin olunca bol su ister.

Saksıda Yetiştirilmesi:

Fesleğen tohumlarını mart ayında saksıya dikip, üzerine ince bir toprak tabakası serpmelisiniz. Fesleğen humuslu ve havalanmış toprak sever. Kökleriyse fazla su istemez. Bu nedenle suyun akabilmesi için saksının dibine, toprağın altına çakıl taşları koyun. Tohumdan yetiştirmek istemezseniz, fesleğen fidesi de satın alabilirsiniz.

Fesleğen ışık sevdiği için saksıyı güneşli bir yere yerleştirin. Rüzgar ve soğuktan hoşlanmaz. Haftada bir defa bolca sulanmak ister. Yazın, sıcak havalarda haftada 2-3 kez sulayabilirsiniz. Ne zaman sulamanız gerektiğini anlamak için toprağın üstünü elleyerek kontrol edin,  toprak kuruysa sulama yapın. Fesleğenin yaprakları kurumaya başladıysa az sulamış, sararmaya başladıysa çok fazla sulamışsınız demektir.

Not: Fesleğenin boyu 10-15 cm’ye ulaşınca, üst kısımlarını budayın. Bu, bitkinin gelişmesini ve gürleşmesini sağlar. Haftada bir kez budama yapabilirsiniz. Budadığınız kısımlar doğruca salataya ya da makarna sosuna katılabilir.

Akdeniz mutfağının en önemli malzemelerindendir. Salatalarda, kabak, enginar, bezelye, patates vb. gibi sebze yemeklerinde, makarna soslarında, pizzada, et yemeklerinde ya da çorbalarda kullanılabilir. Yapraklarını sıcak suyla demleyip çay olarak içebilirsiniz. Yatıştırıcı, iştah açıcı ve midevi etkileri vardır. Sivrisinekleri kaçırmak için pencere önüne fesleğen saksıları koyabilirsiniz.

Daha fazla bilgi için Saksıda Fesleğen Yetiştirme adlı başlığa göz atabilirsiniz.

DEFNE

baharat yetiştiriciliğiDefne yaprakları et ve balık yemeklerinde kullanılır. Defne farklı özellikleri ile saksıda yetiştirmeye son derece uygun bir bitkidir. Tabii şartlarda orta boylu bir ağaç olan defne derin budamaya elverişli olması ile rahatlıkla kontrol altında tutulabilir. Tek gövdeli ağaç veya çalı şeklinde büyütülebilir. 150-180 cm. yükseklikte tutulması yeterlidir. Saksısı en az 30-40 cm yükseklik, 40-45 cm. çapta olmalıdır. Yaz aylarında bolca sulanır. Kışın su azaltılır. İklim fazla sert ise kışın soğuktan korunması gerekir.

Bununla beraber, soğuktan yaprakları kavrulsa bile baharda tekrar yeşerir.Devamlı yeşil olan defnenin yaprakları yıl boyunca et ve balık yemeklerinde kullanılabilir. Yapraklar taze iken aroması biraz acımsıdır. Kurutulunca acısı kaybolur.Hafif gölge balkonlar için idealdir. Aşırı güneşten rahatsız olur. İç mekan bitkisi olarak aşırı sıcak olmamak kaydı ile havadar ve güneşli bir pencere önünde yetiştirmek mümkündür.

Et ya da balık pişirirken tencerenin içine iki adet defne yaprağı attığınızda, yemeğiniz bambaşka bir lezzet kazanır.

KEKİK

Güneşi ve kumlu toprağı sevdiği için, toprağın sıcak olduğu kayalık ve dağlık bölgelerde sıkça görülür. Eşsiz kokusu ile et ve tavuk yemeklerine eşlik eder. Toprağı hafif kuruduğu zaman sulanmalıdır. Her mevsim yeşil kalan bir bitkidir. Soğuktan çok zarar görmez, yıl boyu taze olarak kullanılabilir.

Kekik ile ilgili daha detay bilgi için Kekiğin Faydaları, Kekik Şurubu ve Kekik ve Safran Şifa Kaynağı adlı konulara göz atabilirsiniz.

REYHAN

Fesleğen ile aynı familyadan olan ve saksıda kolaylıkla yetişen reyhanın kenarları mor ve dişli yaprakları, oldukça dekoratiftir. Güneşte ya da gölgede yetiştirilebilir. Kalıcı ve bir yıllık reyhan türleri vardır; kalıcı olan nane gibi her yıl köklerinden sürebilir.

BİBERİYE

Bu bitkinin Latince adı, Rosmarinus officinalis’dir ve deniz nemi anlamına gelir. Çünkü biberiye genellikle deniz kıyısında yetişir. Biberiye, antik Romalılar tarafından tütsü olarak kullanılırdı ve bir efsaneye göre Hz. İsa bebekken bir biberiye çalılığının altında korunmuştur. Devamlı bol güneşi sever. Güzel kokulu sivri yaprakları, mavimsi çiçekleri oldukça hoştur. Dalları çabucak uzayıp ağaçlaşmaya meyillidir. Sık sık makasla hafifçe budanarak kontrol altında tutulur.

Yılın her mevsimi yeşil kalan bu hoş kokulu ve sivri yapraklı bitki, oldukça şifalıdır. Mavimsi yeşil olan dalları çabuk uzar ve ağaç gibi olmaması için sık sık makasla budanması gerekir. Yüksekliği 60 cm’i geçmemelidir. Fide olarak alınır ama büyüdüğü zaman daha büyük bir saksıya alınmalıdır.

Biberiye ile ilgili daha fazla bilgi için Biberiye Yetiştiriciliği ve Faydaları adlı başlığa göz atabilirsiniz.

MAYDANOZ

Maydanoz tohumdan yetiştirilir. İç mekanda yetiştirilecekse şubat ayında, dışarıda yetiştirilecekse nisan başında ekilmesi uygundur. Toprağa seyrek biçimde konur ve üzeri ince bir toprakla örtülür. Tohumlar çıkana kadar spreyle sulanır, filizlenmeleri 1 ayı bulabilir. Frenk maydanozu denilen kıvırcık maydanoz cinsi saksıda yetiştirmek için daha uygundur. Her yıl yeniden ekilmelidir.

Maydanoz ile ilgili bir kür için Karaciğer Yağlanmasına Karşı Maydanoz Limon Kürü adlı başlığa göz atabilirsiniz.

DEREOTU

Maydanoz gibi tohumdan yetiştirilir. Mevsimlik olduğu için zamanı çabuk geçer. Küçük saksılara her ay tohumları azar azar ekilirse, evde yıl boyunca dereotu bulunur. Yarı gölgeyi ve suyu çok sever. Havalar soğuyunca kapalı mekanda yetiştirilmeye devam edilir ama güneşsiz bırakılmamalıdır.

Dereotu hakkında daha fazla bilgi için Dereotu ve Dereotunun Faydaları adlı konuya göz atabilirsiniz.

Adaçayı

Adaçayı

ADAÇAYI

Yumuşak ve tüylü grimsi yaprakları ile dekoratif bir bitkidir. Taze yaprakları sık sık toplanarak kurutulur. Yaz başında mavi-mor çiçekler açar. Çiçekleri geçtikten sonra hafifçe budanır. Fide olarak satın alınırsa daha kolay yetiştirilir.

Adaçayı ile ilgili daha fazla bilgi için Adaçayı ve Adaçayının Faydaları adlı konulara göz atabilirsiniz.

REZENE 

Rezene sulak yerlerde kendiliğinden yetişir. Derin, kumlu- humuslu toprakları sever. Görünüşü dereotuna benzer, ancak rezene daha uzun ömürlüdür. Kuvvetli bir kokusu vardır. Her ilkbaharda iri ve soğanımsı kökünden tekrar yeşerir. Saksısı büyük ve derince olmalıdır. Boylu olduğu için destek gerektirebilir.Tohum ve çelikle yetişir. Tohumlar tam olgunlaşmadan toplanır ve kurutulur. Rezene tohumları çay olarak veya hamurişlerinde kullanılır. Yeşilliğinden yemek ve salata yapılır. Çayı bebeklere bile verilebilen şifalı bir bitkidir.

Rezene çayı yapımı hakkında Rezene Çayı Yapın adlı konuya göz atabilirsiniz.

Etiketler:

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz